तीन बायका अमिरीला भुलल्या

 तीन बायका अमिरीला भुलल्या ...

चालय काय। शिवाजी घाडगे

चित्रपटसृष्टीतील कलाकार, राजकारणी, उद्योगपती किंवा इतर कोणतीही सार्वजनिक व्यक्ती ही आपल्या कार्यामुळे लोकांच्या चर्चेचा विषय ठरते. त्यांच्या चित्रपटांपासून ते त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्यापर्यंत प्रत्येक गोष्टीवर समाजात मतमतांतरे व्यक्त होत असतात. सोशल मीडियाच्या युगात ही चर्चा आणखी वेगाने पसरते. परंतु प्रत्येक चर्चेच्या केंद्रस्थानी एक मूलभूत प्रश्न उभा राहतो सार्वजनिक व्यक्तींच्या वैयक्तिक आयुष्याकडे पाहण्याचा समाजाचा दृष्टिकोन नेमका कसा असावा?

कोणत्याही व्यक्तीचे लग्न, घटस्फोट किंवा पुनर्विवाह हा कायद्याच्या चौकटीत घेतलेला वैयक्तिक निर्णय असतो. सार्वजनिक व्यक्तींनी घेतलेल्या अशा निर्णयांवर लोक प्रतिक्रिया देतात, कारण त्यांना अनेक जण आदर्श मानतात. त्यामुळे त्यांच्या निर्णयांवर चर्चा होणे स्वाभाविक असले, तरी ती चर्चा तथ्याधारित, सभ्य आणि व्यक्तीच्या सन्मानाचा आदर राखणारी असणे गरजेचे आहे.

आज महाराष्ट्रासह देशभरात विवाहसंस्थेसमोर अनेक नवीन आव्हाने उभी राहिली आहेत. हजारो तरुणांचे विवाह आर्थिक अस्थिरता, बेरोजगारी, वाढता खर्च, बदलती जीवनशैली, करिअरला दिले जाणारे प्राधान्य आणि जोडीदाराबाबत वाढलेल्या अपेक्षा यांसारख्या कारणांमुळे लांबत आहेत. ग्रामीण भागात शेतीचे प्रश्न, उत्पन्नातील अनिश्चितता आणि सामाजिक परिस्थिती यांचाही विवाहांवर परिणाम होत आहे. त्यामुळे अनेक कुटुंबे चिंतेत आहेत.

अशा पार्श्वभूमीवर जेव्हा एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीच्या वैवाहिक आयुष्याची चर्चा होते, तेव्हा ती केवळ त्या व्यक्तीपुरती मर्यादित राहत नाही. समाजातील विवाहसंस्था, कौटुंबिक मूल्ये आणि बदलती सामाजिक मानसिकता यांवरही चर्चा सुरू होते. त्यामुळे केवळ व्यक्तीवर भाष्य करण्यापेक्षा त्या निमित्ताने व्यापक सामाजिक प्रश्न समोर आणणे अधिक उपयुक्त ठरते.

भारतीय समाजात विवाह ही केवळ दोन व्यक्तींची नव्हे, तर दोन कुटुंबांची सामाजिक संस्था मानली जाते. बदलत्या काळात वैयक्तिक स्वातंत्र्याला अधिक महत्त्व मिळत असले तरी सामाजिक जबाबदारीचे भानही तितकेच आवश्यक आहे. कोणाच्याही वैयक्तिक निर्णयाशी सर्वांनी सहमत असणे आवश्यक नाही; पण मतभेद व्यक्त करतानाही संयम आणि सभ्यता ही लोकशाहीची ओळख आहे.

सोशल मीडियामुळे कोणतीही घटना काही क्षणांत देशभर चर्चेचा विषय बनते. अनेकदा अपूर्ण माहिती, अफवा किंवा भावनिक प्रतिक्रिया यांमुळे अनावश्यक वाद निर्माण होतात. त्यामुळे कोणत्याही व्यक्तीबाबत मत व्यक्त करण्यापूर्वी तथ्य पडताळणे ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे.

दिवंगत अभिनेते दादा कोंडके यांनी आपल्या चित्रपटांतून समाजातील विसंगतींवर विनोदी शैलीत भाष्य केले. त्यांचे चित्रपट लोकांना हसवत असतानाच विचार करायलाही भाग पाडत. आजच्या काळातही समाजातील बदलांवर विनोद, व्यंग आणि चिकित्सक विचार यांची गरज आहे; मात्र तो विनोद व्यक्तीचा अपमान करणारा नसून सामाजिक वास्तवावर प्रकाश टाकणारा असावा.

समाजाने आज अधिक गांभीर्याने विचार करण्याची गरज आहे ती तरुणांच्या भविष्याचा, रोजगाराचा, शिक्षणाचा, वाढत्या घटस्फोटांचा, मानसिक आरोग्याचा आणि विवाहसंस्थेसमोरील नव्या आव्हानांचा. एखाद्या सेलिब्रिटीच्या वैयक्तिक आयुष्यावर दिवसन्‌दिवस चर्चा करण्यापेक्षा या प्रश्नांवर सार्वजनिक संवाद होणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

लोकप्रिय व्यक्तींनीही समाजात आपली प्रतिमा, जबाबदारी आणि प्रभाव लक्षात घेऊन वागण्याचा प्रयत्न करावा. त्याच वेळी समाजानेही त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याचा सन्मान राखत विधायक टीका करण्याची संस्कृती जोपासली पाहिजे.

अखेरीस, कोणत्याही व्यक्तीचे आयुष्य तिचे स्वतःचे असते; परंतु समाजातील प्रश्न हे सर्वांचे असतात. 

चित्रपटसृष्टीतील प्रसिद्ध अभिनेता आमिर खान यांच्या वैयक्तिक आयुष्याविषयी वेळोवेळी विविध चर्चा होत असतात. त्यांच्या वैवाहिक आयुष्यावरही समाजमाध्यमांमध्ये आणि प्रसारमाध्यमांमध्ये अनेक प्रतिक्रिया उमटताना दिसतात. एखाद्या व्यक्तीचे वैयक्तिक आयुष्य हा त्या व्यक्तीचा अधिकार असला, तरी सार्वजनिक जीवनातील व्यक्तींच्या निर्णयांवर समाजात चर्चा होणेही स्वाभाविक आहे.

आज महाराष्ट्रात अनेक तरुणांचे विवाह विविध सामाजिक, आर्थिक आणि कौटुंबिक कारणांमुळे लांबत आहेत. बेरोजगारी, वाढता खर्च, बदलती सामाजिक मूल्ये आणि अपेक्षांमधील वाढ यांसारख्या अनेक कारणांमुळे विवाहसंस्थेसमोर नवी आव्हाने निर्माण झाली आहेत. अशा परिस्थितीत प्रसिद्ध व्यक्तींच्या वैयक्तिक निर्णयांवर सर्वसामान्य नागरिकांच्या प्रतिक्रिया उमटणे साहजिक आहे.

दिवंगत अभिनेते दादा कोंडके आज असते, तर त्यांनी आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण विनोदी शैलीत अशा विषयावर एखादा चित्रपट काढला असता, अशी कल्पना अनेकांच्या मनात येऊ शकते. त्यांच्या चित्रपटांतील सामाजिक व्यंग आणि हलक्याफुलक्या शैलीतून ते समाजातील विसंगती दाखवली असती 

शेवटी अमिर लोकांनी काही केले तरी चालते की बायका अमिरीला भुलल्या आता चौथी ही कदाचित तयार असेल.....