गुंड गिरीचा अंत हवा अरोपी नव्हे संपूर्ण खाखळी उध्दव करा

 गुंडगिरीचा अंत हवा आरोपी नव्हे, संपूर्ण साखळी उद्ध्वस्त झाली करा 

स्पेशल रिपोर्ट।शिवाजी घाडगे 

श्रीरामपूरमध्ये घडलेले आकाश दुबया हत्याकांड हे केवळ एका तरुण उद्योजकाच्या हत्येचे प्रकरण नाही. ही घटना शहरातील वाढत्या संघटित गुन्हेगारीचे, कायदा-सुव्यवस्थेवरील प्रश्नचिन्हाचे आणि समाजात निर्माण झालेल्या भीतीच्या वातावरणाचे विदारक प्रतीक आहे. त्यामुळे या प्रकरणाकडे केवळ एका गुन्ह्याच्या चौकशीच्या चौकटीत पाहून चालणार नाही. या घटनेच्या मुळाशी जाऊन गुन्हेगारीला पोषक ठरणारी संपूर्ण यंत्रणा उघड करणे आणि तिच्यावर कठोर प्रहार करणे ही काळाची गरज आहे.

आकाश दुबया यांच्या हत्येनंतर श्रीरामपूरमध्ये अभूतपूर्व जनआक्रोश दिसून आला. व्यापारी, सामाजिक संस्था, विविध पक्षांचे कार्यकर्ते आणि सर्वसामान्य नागरिक रस्त्यावर उतरले. हा उद्रेक केवळ एका हत्येच्या निषेधाचा नव्हता, तर अनेक वर्षांपासून वाढत चाललेल्या दहशतीविरुद्धचा होता. नागरिकांना सुरक्षित वातावरण हवे आहे. व्यवसाय करणाऱ्या तरुणाला भरदिवसा जीव गमवावा लागत असेल, तर कायद्याची भीती कोणाला राहिली आहे, हा प्रश्न स्वाभाविकपणे उपस्थित होतो.

या पार्श्वभूमीवर आमदार हेमंत ओगले यांनी घेतलेली भूमिका महत्त्वाची ठरते. त्यांनी सुरुवातीपासूनच दुबया कुटुंबाला आधार दिला, न्यायासाठी आवाज उठवला आणि आता जिल्हा पोलीस अधीक्षकांकडे मकोका लागू करण्याची, खटला फास्ट ट्रॅक न्यायालयात चालविण्याची तसेच विशेष सरकारी वकील म्हणून उज्ज्वल निकम यांची नियुक्ती करण्याची मागणी केली आहे. लोकप्रतिनिधी म्हणून ही भूमिका जनतेच्या अपेक्षांशी सुसंगत आहे.

परंतु याचबरोबर एक मोठा प्रश्न विचारण्याची गरज आहे. गुंडगिरी नेमकी निर्माण कशी होते? कोणताही गुन्हेगार एका दिवसात संघटित टोळीचा प्रमुख होत नाही. त्यामागे आर्थिक हितसंबंध, अवैध व्यवसाय, राजकीय संरक्षण, काही भ्रष्ट अधिकारी आणि भीतीचे वातावरण निर्माण करणारी साखळी असते. या साखळीतील प्रत्येक घटकाला वेळोवेळी फायदा मिळत राहतो. त्यामुळे गुंडगिरी ही कधीच एकट्या व्यक्तीची नसते; ती संघटित स्वरूपात कार्यरत असते.

जेव्हा गुन्हेगारांना राजकीय पाठबळ मिळते, काही अधिकारी त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करतात किंवा त्यांच्याशी आर्थिक संबंध ठेवतात, तेव्हा कायद्याचा धाक कमी होतो. अशा वेळी सर्वसामान्य नागरिकच सर्वाधिक भरडला जातो. व्यापाऱ्यांवर दबाव, खंडणी, दहशत, अवैध धंद्यांचे जाळे आणि त्यातून निर्माण होणारी भीती शहराचा विकास खुंटवते.

म्हणूनच केवळ या हत्येतील आरोपींना शिक्षा करून समाधान मानता येणार नाही. या प्रकरणाच्या निमित्ताने श्रीरामपूरमधील संघटित गुन्हेगारीचे संपूर्ण जाळे उध्वस्त करण्याची संधी प्रशासनासमोर आहे. मकोका लावणे हा केवळ कायदेशीर निर्णय नसून, संघटित गुन्हेगारीविरोधातील ठोस संदेश असतो. मात्र तो कायद्याच्या निकषांनुसार आणि सक्षम पुराव्यांच्या आधारेच व्हायला हवा. अन्यथा न्यायालयात अशा कारवाया टिकत नाहीत.

यासोबतच पोलीस दलातील प्रामाणिक अधिकाऱ्यांचे मनोबल वाढविणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. गुन्हेगारांशी संगनमत असल्याच्या तक्रारी असतील तर त्यांची निष्पक्ष चौकशी झाली पाहिजे. दोषी कोणताही असो, त्याच्यावर कठोर कारवाई झाली तरच जनतेचा पोलिसांवरील विश्वास दृढ होईल. प्रामाणिक अधिकारी आणि कर्मचारी यांना निर्भयपणे काम करण्याचे वातावरण निर्माण करणे ही शासनाची जबाबदारी आहे.

या प्रकरणात जिल्हा पोलीस अधीक्षक मुम्मका सुदर्शन यांनी गुन्हेगारीविरोधात कठोर कारवाईचे आश्वासन दिले आहे. आता या आश्वासनाचे प्रत्यक्ष कृतीत रूपांतर होणे आवश्यक आहे. संघटित टोळ्यांची आर्थिक मुळे उखडणे, अवैध धंद्यांवर सातत्याने कारवाई करणे, फरार आरोपींना अटक करणे, तडीपारीचे आदेश प्रभावीपणे राबविणे आणि नागरिकांमध्ये सुरक्षिततेची भावना निर्माण करणे ही काळाची गरज आहे.

आकाश दुबया यांना परत आणणे कोणाच्याही हातात नाही. मात्र त्यांच्या हत्येतून समाजाने धडा घेतला पाहिजे. आणखी एका कुटुंबावर अशी वेळ येऊ नये, यासाठी प्रशासन, लोकप्रतिनिधी आणि नागरिक यांनी एकत्र येऊन संघटित गुन्हेगारीविरुद्ध निर्णायक लढा उभारला पाहिजे.

श्रीरामपूरची ओळख उद्योग, व्यापार, शिक्षण आणि सामाजिक सलोखा यासाठी असावी; गुंडगिरी, दहशत आणि खून यासाठी नव्हे. हा बदल घडविण्याची जबाबदारी केवळ पोलीस प्रशासनाची नाही, तर राजकीय नेतृत्व, समाज आणि प्रत्येक जागरूक नागरिकाची आहे. कायद्याचे राज्य प्रस्थापित करायचे असेल तर कोणताही गुन्हेगार, त्याला संरक्षण देणारा कोणताही प्रभावशाली व्यक्ती किंवा भ्रष्ट अधिकारी कायद्यापेक्षा मोठा नाही, हे कृतीतून सिद्ध करावे लागेल. तेव्हाच आकाश दुबया यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल आणि श्रीरामपूर पुन्हा सुरक्षित, निर्भय आणि विकासाच्या मार्गावर वाटचाल करू शकेल.