राहुरीची सप्तरंगी लढत लोकशाही सक्षम असल्याचे चिन्ह

राहुरीची ‘सप्तरंगी’ लढत  लोकशाही सक्षम असल्याचे चिन्ह 

राजरंग ॥शिवाजी घाडगे 

राहुरी विधानसभा पोटनिवडणुकीने आता स्पष्टपणे बहुरंगी वळण घेतले आहे. सुरुवातीला बिनविरोध निवडणुकीची शक्यता वर्तवली जात असताना, शेवटच्या टप्प्यात ती पूर्णपणे फोल ठरली आणि अखेर ‘सप्तरंगी’ लढत उभी राहिली. हे चित्र केवळ राजकीय घडामोडींचे नसून लोकशाहीच्या जिवंतपणाचे द्योतक आहे.

बिनविरोध निवडणूक ही काही वेळा सहमतीचे प्रतीक मानली जाते; परंतु अनेकदा ती स्पर्धेचा अभाव आणि मतदारांच्या निवडीवर मर्यादा आणणारी ठरते. राहुरीत मात्र अपक्षांसह विविध पक्षांच्या उमेदवारांनी मैदानात उतरून या प्रवृत्तीला छेद दिला. त्यामुळे मतदारांना पर्याय उपलब्ध झाले आणि “निवड” हा लोकशाहीचा मूलभूत हक्क अबाधित राहिला.

या निवडणुकीत केवळ पक्षीय ताकद नव्हे, तर स्थानिक अस्मिता, घराणेशाहीविरोध, सहानुभूती आणि विकासाचे प्रश्न हेही केंद्रस्थानी आले आहेत. विशेष म्हणजे, पारंपरिक व प्रस्थापित राजकीय कुटुंबांची अनुपस्थिती ही या लढतीची वेगळीच बाजू आहे. त्यामुळे निवडणूक अधिक खुली झाली असून मतदारांवर अंतिम निर्णयाची मोठी जबाबदारी येऊन ठेपली आहे.

राहुरी, नगर आणि पार्थेडी या तीन भागांतील मतदारसंख्येचे समीकरण पाहता, राहुरी तालुक्याचा कौल निर्णायक ठरणार आहे. मात्र केवळ आकडेवारीवर निकाल ठरत नाही; मतदारांच्या मनातील भावना, स्थानिक प्रश्नांवरील भूमिका आणि उमेदवारांची प्रतिमा हे घटक अधिक प्रभावी ठरतात.

आजच्या राजकारणात ‘बलाढ्य विरुद्ध सामान्य’, ‘श्रीमंत विरुद्ध गरीब’ अशी पारंपरिक विभागणी अजूनही दिसते; पण त्याचबरोबर विकासाचा मुद्दा हळूहळू केंद्रस्थानी येत आहे, ही सकारात्मक बाब म्हणावी लागेल. मतदार आता केवळ घोषणांवर नव्हे, तर प्रत्यक्ष कामगिरी आणि विश्वासार्हतेवर भर देऊ लागले आहेत.

निवडणूक ही केवळ सत्तासंघर्ष नसून समाजाच्या अपेक्षांचे प्रतिबिंब असते. राहुरीची ही लढतही त्याला अपवाद नाही. अनेक उमेदवारांच्या उपस्थितीत मतांचे विभाजन होणार हे निश्चित; मात्र याच प्रक्रियेतून मतदारांची खरी भूमिका स्पष्ट होते.

शेवटी, राहुरी पोटनिवडणूक हे एक उदाहरण आहे की लोकशाहीत स्पर्धा आवश्यक आहे, पर्याय महत्त्वाचे आहेत आणि अंतिम निर्णय हा जनतेचाच असतो. ‘सप्तरंगी’ लढतीतून कोण विजयी होईल, हे महत्त्वाचे असले तरी त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे या प्रक्रियेत लोकशाही अधिक बळकट होणे—हीच खरी अपेक्षा.

दरम्यान शुक्रवारी निवडणूक लढवत असलेल्या उमेदवारांन  चिन्ह वाटप करण्यात आले असून 

जिल्हा निवडणूक अधिकारी यांनी देखील पोटनिवडणूक निष्पक्ष पणे सुरळीत पार पाडण्याची ग्वाही दिली.