राहुरीत कमळ की तुतारी?

राहुरीत ‘कमळ’ की ‘तुतारी’?

राजरंग।शिवाजी घाडगे 

 मतदारांचा कौल ठरवणार दिशा

राहुरी विधानसभा पोटनिवडणूक अखेर पार पडली आणि उमेदवारांचे भवितव्य मतदान यंत्रात बंद झाले. ही निवडणूक केवळ रिक्त जागा भरण्यापुरती मर्यादित नसून, स्थानिक राजकारणातील बदलत्या समीकरणांची चाचणी म्हणूनही पाहिली गेली. दिवंगत आमदार शिवाजी कर्डीले यांच्या निधनानंतर निर्माण झालेल्या भावनिक वातावरणात ही लढत रंगली असली, तरी प्रत्यक्षात ती दोन प्रमुख पक्षांतील थेट संघर्ष ठरली आहे.

एकीकडे भाजपाचे अक्षय कर्डीले

ज्यांनी वडिलांच्या वारशासोबत भावनिक मुद्दा पुढे करत विकासाची हमी दिली; तर दुसरीकडे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे गोविंद मोकाटे ज्यांनी स्थानिक प्रश्न, शेतकरी अडचणी आणि बेरोजगारी यावर भर देत सत्ताधाऱ्यांना लक्ष्य केले. प्रचारादरम्यान दोन्ही बाजूंनी जोरदार आरोप-प्रत्यारोप झाले, ज्यातून राज्य आणि स्थानिक राजकारणातील दरीही स्पष्टपणे समोर आली.

या निवडणुकीत सुमारे ५६.२० टक्के मतदान झाले, ही बाब विचार करायला लावणारी आहे. तीव्र उन्हाळा हा एक घटक असला तरी, मतदारांचा तुलनेने कमी प्रतिसाद ही लोकशाहीसाठी चिंतेची बाब आहे. कारण पोटनिवडणुका असोत किंवा सार्वत्रिक निवडणुका—मतदारांचा उत्स्फूर्त सहभागच लोकशाहीची खरी ताकद ठरतो.

विशेष म्हणजे, माजी आमदार प्राजक्त तनपुरे यांनी निवडणुकीपासून दूर राहण्याचा घेतलेला निर्णय हा राजकीय संस्कृतीतील एक वेगळा संदेश देणारा ठरला. भावनिक आणि नैतिक भूमिकेला प्राधान्य देत त्यांनी निवडणूक न लढवण्याचा निर्णय घेतला, पण त्याच वेळी त्यांच्या अनुपस्थितीतही त्यांचे नाव चर्चेत राहणे हे त्यांच्या प्रभावाचे द्योतक आहे.

अपक्ष आणि इतर पक्षांच्या उमेदवारांनीही ‘तालुक्याचा स्वाभिमान’ आणि ‘भेदभावाविरोधातील लढा’ असे मुद्दे मांडत निवडणुकीत रंगत आणली. मात्र, अंतिम चित्र हे दोन प्रमुख पक्षांभोवतीच फिरताना दिसले, हे वास्तव नाकारता येणार नाही.

 मतदारांनी विकासाला प्राधान्य दिले की भावनिक मुद्द्यांना प्रतिसाद दिला, हे निकालातून स्पष्ट होईल. राहुरीत ‘कमळ’ फुलणार की ‘तुतारी’ वाजणार—यापेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे या निकालातून पुढील राजकीय दिशा काय ठरणार, हे पाहणे अधिक आवश्यक आहे.

लोकशाहीत अंतिम शब्द हा मतदाराचाच असतो—आणि राहुरीतही तोच निर्णायक ठरणार आहे.

तीव्र उन्हामुळे मतदारांचा उत्साह काहीसा कमी झाल्याचे चित्र अनेक मतदान केंद्रांवर दिसून आले.

भाजपाचे उमेदवार अक्षय कर्डीले यांच्या प्रचारासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी स्वतः सभा घेऊन आक्रमक प्रचार केला. दुसरीकडे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे उमेदवार गोविंद मोकाटे यांच्या प्रचाराची धुरा खासदार निलेश लंके यांनी सांभाळली. पक्षाचे ज्येष्ठ नेते शरद पवार हे वैद्यकीय कारणांमुळे प्रचारात सहभागी होऊ शकले नाहीत.

प्रचारादरम्यान भाजपाने आक्रमक भूमिका घेत राष्ट्रवादीवर टीकेची झोड उठवली. “बारामतीत एक भूमिका आणि राहुरीत दुसरी” असा आरोप करत राष्ट्रवादीवर निशाणा साधण्यात आला. त्याला प्रत्युत्तर देताना राष्ट्रवादीने गाठीभेटी, शेतकरी प्रश्न, बेरोजगारी आणि स्थानिक पातळीवरील सत्ताधाऱ्यांचे ‘पदराआडचे राजकारण’ यावर लक्ष केंद्रित करत भाजपावर हल्लाबोल केला.

दरम्यान, अपक्ष उमेदवार रावसाहेब खेवरे आणि वंचित बहुजन आघाडीचे संतोष चोळके यांनीही प्रचारात आपली ठाम भूमिका मांडली. “ही निवडणूक बिनविरोध करण्याचा प्रयत्न होत आहे,” असा आरोप करत त्यांनी ही लढत तालुक्याच्या स्वाभिमानासाठी असल्याचे सांगितले आणि प्रचारात रंगत आणली.

या निवडणुकीत माजी आमदार प्राजक्त तनपुरे यांची भूमिका विशेष चर्चेत राहिली. दिवंगत आमदार शिवाजी कर्डीले यांना भावपूर्ण आदरांजली आणि राजकीय समजूतदारपणाचे भान राखत आपण निवडणूक लढवणार नसल्याचे त्यांनी जाहीर केले. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही त्यांना निवडणूक लढवू नये, अशी विनंती केल्याची चर्चा होती. तनपुरे यांनी प्रत्यक्ष निवडणूक लढवली नसली तरी शेवटच्या दिवसापर्यंत त्यांच्या नावाभोवती राजकीय चर्चांचा केंद्रबिंदू कायम राहिला.

अक्षय कर्डीले यांनी प्रचारात वडिलांच्या निधनानंतरची भावनिक बाजू मांडत मतदारांना साद घातली. तसेच केंद्र आणि राज्यात भाजपाचे सरकार असल्याने विकासाचा अनुशेष भरून काढू, असे आश्वासन दिले.

तर अपक्ष रावसाहेब खेवरे यांनी तालुक्याच्या स्वाभिमानाचा मुद्दा मांडला, तर संतोष चोळके यांनी भाजपावर भेदभावाचे आरोप करत प्रचारात धार आणली.

एकूणच, बहुरंगी लढत असली तरी मुख्य सामना ‘कमळ’ आणि ‘तुतारी’ यांच्यातच रंगला आहे. आता मतदारांचा कौल काय आहे, हे ४ मे रोजी मतमोजणीनंतर स्पष्ट होणार आहे. राहुरीत ‘कमळ’ फुलणार की ‘तुतारी’ वाजणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.