महात्मा फुले जन आरोग्य फाईल मजुरी साठी लाच संगमनेर मध्ये दोघांवर कारवाई

महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेतील बिल मंजुरीसाठी दोन हजाराची लाच संगमनेर मध्ये दोघांवर 

 कारवाई

घाडगेन्यूज| प्रतिनिधी

गरीब आणि गरजू रुग्णांना आर्थिक आधार देण्यासाठी सुरू करण्यात आलेल्या महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेच्या नावाखालीच लाभार्थ्यांकडून लाचेची मागणी होत असल्याचे गंभीर प्रकरण संगमनेर येथे उघडकीस आले आहे. रुग्णाच्या उपचाराचे बिल मंजूर करून देण्यासाठी दोन हजार रुपयांच्या लाचेची मागणी केल्याप्रकरणी अहिल्यानगर लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाने  संगमनेर येथील मेडिकव्हर हॉस्पिटलच्या दोन कर्मचाऱ्यांविरुद्ध भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्यान्वये कारवाई केली आहे. या घटनेमुळे जनआरोग्य योजनांच्या अंमलबजावणीतील पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

या तील आरोपीं सुभाष दगडू धाडवड (वय २९) आणि सुजित दामोदर गायकवाड (वय ३४) अशी असून दोघेही संगमनेर येथील मेडिकव्हर हॉस्पिटलमध्ये कार्यरत आहेत संगमनेर पोलीस ठाण्यात दोघा विरूद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला असून पुढील तपास सुरु आहे. 

सरकारी योजनेचा लाभ मिळवून देण्यासाठी आवश्यक असलेली ऑनलाइन प्रक्रिया पूर्ण करण्याच्या बदल्यात त्यांनी तक्रारदाराकडे दोन हजार रुपयांच्या लाचेची मागणी केल्याचा आरोप आहे.

काय आहे संपूर्ण प्रकरण

तक्रारदार यांच्या आईवर उपचार व शस्त्रक्रिया करण्यात आली होती. या उपचाराचा खर्च महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेतून मंजूर व्हावा यासाठी आवश्यक असलेली कागदपत्रे ऑनलाइन सादर करण्याची प्रक्रिया सुरू होती. ही प्रक्रिया पूर्ण करून बिल मंजूर करून देण्यासाठी आरोपींनी तक्रारदाराकडे दोन हजार रुपयांची मागणी केली. सरकारी योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी अतिरिक्त पैसे द्यावे लागत असल्याने तक्रारदारांनी लाच देण्याऐवजी अहिल्यानगर येथील लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाशी संपर्क साधून अधिकृत तक्रार नोंदविली.

एसीबीने केली खातरजमा

तक्रार प्राप्त झाल्यानंतर लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाने प्राथमिक पडताळणी केली. तक्रारीतील तथ्यांची खातरजमा झाल्यानंतर कारवाईची योजना आखण्यात आली. पोलीस उपअधीक्षक अजित त्रिपुटे यांच्या मार्गदर्शनाखाली पोलीस निरीक्षक छाया देवरे आणि त्यांच्या पथकाने नियोजनबद्ध कारवाई केली. त्यानंतर दोन्ही आरोपींविरुद्ध संगमनेर पोलीस ठाण्यात भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्यान्वये गुन्हा दाखल करण्यात आला. पुढील तपास सुरू असून या प्रकरणात आणखी कोणाचा सहभाग आहे का, याचाही तपास केला जात आहे.

गरीबांसाठीची योजना, पण भ्रष्टाचाराचा विळखा

महात्मा फुले जनआरोग्य योजना ही राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल नागरिकांना मोफत किंवा सवलतीच्या दरात दर्जेदार आरोग्यसेवा उपलब्ध करून देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. या योजनेमुळे लाखो रुग्णांना मोठ्या उपचारांचा आर्थिक भार न पडता उपचार मिळत आहेत. मात्र अशा योजनांच्या लाभासाठीच जर लाभार्थ्यांकडून लाचेची मागणी होत असेल, तर ही बाब अत्यंत गंभीर मानली जाते.

आरोग्य क्षेत्रात काम करणाऱ्या काही व्यक्तींकडून लाभार्थ्यांच्या अडचणींचा गैरफायदा घेतला जात असल्याच्या तक्रारी अधूनमधून समोर येतात. गंभीर आजार, शस्त्रक्रिया आणि उपचाराच्या काळात कुटुंब आधीच आर्थिक व मानसिक तणावाखाली असते. अशा परिस्थितीत सरकारी योजनेचा लाभ मिळवून देण्यासाठी पैसे मागणे हे केवळ बेकायदेशीरच नव्हे, तर सामाजिकदृष्ट्याही निंदनीय कृत्य आहे.

नागरिकांनी दाखवली जागरूकता

या प्रकरणात तक्रारदारांनी लाच देण्याऐवजी एसीबीकडे तक्रार करण्याचा मार्ग स्वीकारला. त्यामुळे भ्रष्टाचार उघडकीस आला. अनेकदा काम अडेल या भीतीने नागरिक लाच देण्याचा मार्ग स्वीकारतात. त्यामुळे भ्रष्टाचाराला अप्रत्यक्षपणे खतपाणी मिळते. मात्र या प्रकरणातील तक्रारदारांनी दाखविलेली जागरूकता इतरांसाठीही आदर्श ठरू शकते.

आरोग्य संस्थांची जबाबदारी

सरकारी योजनांत सहभागी असलेल्या खासगी रुग्णालयांनी पारदर्शकता आणि जबाबदारीने काम करणे आवश्यक आहे. रुग्णांना योजनांची संपूर्ण माहिती देणे, आवश्यक कागदपत्रे विनामूल्य स्वीकारणे आणि कोणत्याही प्रकारची अवैध आर्थिक मागणी न करणे ही संबंधित संस्थांची नैतिक व कायदेशीर जबाबदारी आहे. अशा घटना घडल्यास संबंधित रुग्णालयांच्या अंतर्गत नियंत्रण व्यवस्थेवरही प्रश्न उपस्थित होतात.

प्रशासनाने घ्यावीत कठोर पावले

महात्मा फुले जनआरोग्य योजनेच्या माध्यमातून कोट्यवधी रुपयांचा निधी खर्च केला जातो. त्यामुळे या योजनेत सहभागी असलेल्या प्रत्येक रुग्णालयाचे नियमित लेखापरीक्षण, ऑनलाइन व्यवहारांची तपासणी आणि लाभार्थ्यांच्या तक्रारींवर तातडीने कारवाई होणे आवश्यक आहे. लाचेची मागणी करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई झाली तर अशा प्रकारांना आळा बसू शकतो.

एसीबीचे आवाहन

लाचलुचपत प्रतिबंधक विभागाने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, कोणताही शासकीय अधिकारी, कर्मचारी किंवा सरकारी योजनांशी संबंधित व्यक्ती कामाच्या मोबदल्यात लाचेची मागणी करत असल्यास त्वरित एसीबीशी संपर्क साधावा. नागरिकांच्या सहकार्यामुळेच भ्रष्टाचाराविरुद्ध प्रभावी कारवाई करणे शक्य होते.

निष्कर्ष

महात्मा फुले जनआरोग्य योजना ही गरजू रुग्णांसाठी जीवनदायी ठरत असताना अशा योजनांच्या नावाखाली लाचेची मागणी होणे ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. संगमनेरमधील ही कारवाई केवळ दोन कर्मचाऱ्यांपुरती मर्यादित न राहता अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी संपूर्ण यंत्रणेला सावध करणारी ठरावी, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. सरकारी योजनांचा लाभ कोणत्याही अवैध आर्थिक व्यवहाराशिवाय प्रत्येक पात्र नागरिकापर्यंत पोहोचला, तरच अशा योजनांचा मूळ उद्देश खऱ्या अर्थाने सफल होईल.