श्रीरामपूरातील गुन्हेगारीचा अंत करावा लागेल

श्रीरामपूरातील गुन्हेगारीचा अंत करावाच लागेल 

स्पेशल रिपोर्ट।शिवाजी घाडगे 

श्रीरामपूर शहरातील वाढती गुन्हेगारी, अवैध व्यवसाय आणि व्यसनांचा विळखा ही केवळ कायदा-सुव्यवस्थेची समस्या राहिलेली नाही, तर ती संपूर्ण समाजासमोरील गंभीर चिंता बनली आहे. हॉटेल व्यावसायिक आकाश दुबया यांच्या भरदिवसा झालेल्या हत्येनंतर शहरात सर्वपक्षीय आणि पक्षविरहित नागरिकांनी एकत्र येत केलेला संघटित विरोध हा श्रीरामपूरच्या इतिहासातील महत्त्वाचा टप्पा मानावा लागेल. हा केवळ एका हत्येचा निषेध नव्हता, तर वाढत्या गुन्हेगारीविरोधातील जनतेच्या असंतोषाचा उद्रेक होता.

श्रीरामपूरमध्ये मारामाऱ्या, खून आणि गंभीर गुन्ह्यांच्या घटना नवीन नाहीत. मात्र, भरदिवसा एका तरुण व्यावसायिकाची निर्घृण हत्या झाल्याने नागरिकांच्या मनात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. ही घटना शहरातील कायदा-सुव्यवस्थेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी आहे.

श्रीरामपूर हे सामाजिक सलोख्यासाठी ओळखले जाणारे शहर. मात्र गेल्या काही वर्षांत या शहराची ओळख बदलू लागल्याची खंत अनेक नागरिक व्यक्त करत आहेत. वाढती गुन्हेगारी, अवैध व्यवसाय, अमली पदार्थांची साखळी, खाजगी सावकारी, जमिनींचे वाद आणि त्यातून होणारे हिंसक गुन्हे यामुळे शहरातील सामान्य नागरिक अस्वस्थ झाला आहे. हॉटेल व्यावसायिक आकाश दुबया यांच्या भरदिवसा झालेल्या हत्येने ही अस्वस्थता संतापात परिवर्तित झाली. या घटनेनंतर सर्वपक्षीय आणि पक्षविरहित नागरिकांनी एकत्र येऊन केलेला निषेध हा केवळ एका हत्येविरोधातील उद्रेक नव्हता, तर वाढत्या गुन्हेगारीविरोधातील जनआक्रोश म्हणावा लागेल. 

एखाद्या शहरात एक-दोन गुन्हे घडणे ही दुर्दैवी बाब असू शकते. मात्र जेव्हा गुन्हे सातत्याने घडू लागतात, गुन्हेगार बिनधास्तपणे वावरू लागतात आणि सामान्य नागरिक भीतीच्या छायेत जगू लागतो, तेव्हा तो केवळ कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न राहत नाही. तो संपूर्ण व्यवस्थेच्या कार्यक्षमतेचा विषय बनतो.

श्रीरामपूरमध्ये काही काळापासून अमली पदार्थांविरोधात झालेल्या कारवायांमुळे शहरात ड्रग्जचे जाळे असल्याचे समोर आले आहे. व्यसनाचा विळखा तरुण पिढीला वेढू लागला, तर त्याचे परिणाम पुढील अनेक दशकांपर्यंत समाजाला भोगावे लागतात. व्यसनाधीन युवक हा स्वतःचे, कुटुंबाचे आणि समाजाचेही नुकसान करतो. त्यामुळे अमली पदार्थांचा पुरवठा करणाऱ्यांविरोधात केवळ अधूनमधून नव्हे, तर सातत्यपूर्ण आणि कठोर कारवाई होणे अत्यावश्यक आहे.

गुन्हेगारीला जात, धर्म किंवा पक्ष नसतो. गुन्हेगारांची ओळख त्यांच्या गुन्ह्यानेच ठरते. त्यामुळे गुन्हेगारांना कोणत्याही राजकीय, सामाजिक किंवा जातीय रंगातून संरक्षण मिळता कामा नये. कायद्याचा धाक सर्वांसाठी समान असला पाहिजे. अन्यथा समाजाचा न्यायव्यवस्थेवरील विश्वास डळमळीत होतो.

पोलीस दलावरही मोठी जबाबदारी आहे. समाजात शांतता आणि सुरक्षितता राखण्याची जबाबदारी त्यांच्या खांद्यावर आहे. अनेक प्रामाणिक अधिकारी आणि कर्मचारी अत्यंत निष्ठेने काम करतात, हेही तितकेच खरे आहे. मात्र ज्या ठिकाणी अवैध व्यवसाय फोफावतात, तेथे नागरिकांच्या मनात प्रश्न निर्माण होणे स्वाभाविक आहे. या शंकांचे निरसन करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे पारदर्शक, कठोर आणि सातत्यपूर्ण कायदेशीर कारवाई. कोणताही गुन्हेगार कितीही प्रभावशाली असला, तरी कायद्यापुढे सर्व समान आहेत, हा संदेश प्रत्यक्ष कृतीतून दिला गेला पाहिजे.

तितकीच जबाबदारी नागरिकांचीही आहे. गुन्हेगारीविरोधात लढा केवळ पोलीस किंवा प्रशासनाचा नसतो. संशयास्पद हालचालींची माहिती देणे, अवैध व्यवसायांना सामाजिक पाठबळ न देणे, व्यसनमुक्तीबाबत जनजागृती करणे आणि कायद्याच्या चौकटीत राहून प्रशासनाला सहकार्य करणे ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे.

आज गरज आहे ती समाजाने जात, धर्म, पक्ष आणि वैयक्तिक मतभेद विसरून "सुरक्षित श्रीरामपूर" या एका उद्दिष्टासाठी एकत्र येण्याची. गुन्हेगारांना समाजात स्थान नाही, हा स्पष्ट संदेश नागरिकांनीही दिला पाहिजे. मुली निर्भयपणे फिरू शकतील, तरुण व्यसनाच्या विळख्यात अडकणार नाहीत, व्यापारी भीतीशिवाय व्यवसाय करू शकतील आणि सामान्य नागरिक सुरक्षिततेची भावना अनुभवेल, अशी व्यवस्था निर्माण करणे हे सर्वांचे सामूहिक कर्तव्य आहे.

आकाश दुबया हत्या प्रकरणानंतर शहरात निर्माण झालेली एकजूट ही क्षणिक ठरू नये. ती कायम राहिली, तरच बदल घडू शकतो. प्रशासनाने कायद्याचे राज्य अधिक प्रभावीपणे राबवावे, गुन्हेगारीला पोषक असलेल्या अवैध व्यवसायांवर कठोर कारवाई करावी आणि नागरिकांनीही जागरूक, सजग व संघटित राहावे.

श्रीरामपूरचे भविष्य भीतीत नाही, तर विश्वासात आहे. तो विश्वास पुन्हा निर्माण करण्याची वेळ आता आली आहे. कायद्याचा धाक, प्रशासनाची पारदर्शकता आणि समाजाची एकजूट या तीन गोष्टी एकत्र आल्या, तर कोणतीही गुन्हेगारी टिकू शकत नाही.