कोल्हापुरातील महालक्ष्मीची ओटी आणि पुढची चाहूल....

 कोल्हापुरातील महालक्ष्मीची ओटी आणि पुढची चाहूल

राजरंग।शिवाजी घाडगे 

राजकारणात यश अचानक मिळत नाही. त्यासाठी वर्षानुवर्षे नियोजन, संघटन बांधणी, जनसंपर्क आणि योग्य वेळेची प्रतीक्षा करावी लागते. परीक्षेत अव्वल येणारा विद्यार्थी जसा वर्षभर अभ्यास करून आपले ध्येय निश्चित करतो, त्याचप्रमाणे राजकारणातील मोठी पदे मिळविण्याचे स्वप्न पाहणारे नेतेही अनेक वर्षे आधीपासूनच आपली रणनीती आखत असतात. त्यामुळे एखादा नेता धार्मिक स्थळांना भेट देतो, जनसंपर्क वाढवतो किंवा आपली स्वतंत्र प्रतिमा निर्माण करण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हा त्यामागे केवळ श्रद्धा नसून राजकीय संदेशही दडलेला असतो.

नुकतीच कोल्हापुरात महालक्ष्मीची ओटी भरल्याच्या घटनेने राजकीय वर्तुळात नव्या चर्चांना उधाण आले आहे. केंद्रीय सत्तेतील एका प्रभावशाली मंत्र्याने आगामी २०२९ च्या राजकीय समीकरणांचा विचार करून आतापासूनच तयारी सुरू केल्याची चर्चा रंगू लागली आहे. राजकारणातील प्रत्येक हालचालीचे अर्थ शोधले जात असताना या धार्मिक भेटीकडेही अनेकजण राजकीय दृष्टिकोनातून पाहत आहेत.

गेल्या दशकात देशाच्या राजकारणात एका नेतृत्वाभोवती निर्माण झालेला करिष्मा अभूतपूर्व होता. मात्र काळ बदलत असतो आणि राजकारणात कोणताही करिष्मा कायमस्वरूपी राहत नाही. बदलत्या सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय परिस्थितीनुसार मतदारांच्या अपेक्षाही बदलतात. त्यामुळे भविष्यातील नेतृत्वासाठी अनेक इच्छुक आतापासूनच स्वतःची जागा निर्माण करण्याचा प्रयत्न करताना दिसत आहेत.

राजकारणातील एक वास्तव असे आहे की, सत्तेच्या केंद्रस्थानी राहण्यासाठी केवळ लोकप्रियता पुरेशी नसते. पक्षांतर्गत समीकरणे, संघटनात्मक ताकद, सहकारी नेत्यांशी संबंध आणि जनतेमधील स्वीकारार्हता यांचा कस लागतो. त्यामुळेच आज विविध राज्यांमध्ये सुरू असलेली पक्षांतरांची मालिका, नव्या आघाड्या आणि फोडाफोडीचे राजकारण ही भविष्यातील सत्तासंघर्षाची नांदी मानली जात आहे.

 घडामोडी या २०२९ च्या लोकसभा निवडणुकांची दिशा ठरविणाऱ्या ठरू शकतात. त्यामुळे अनेक नेते आणि पक्ष आतापासूनच आपली ताकद वाढविण्याच्या प्रयत्नात आहेत. धार्मिक कार्यक्रम, सामाजिक उपक्रम आणि जनआशीर्वाद यात्रा यामागेही राजकीय गणिते असू शकतात, हे भारतीय राजकारणाने अनेकदा दाखवून दिले आहे.

महालक्ष्मी ओटी भरणे हा श्रद्धेचा विषय असला तरी त्यातून निर्माण झालेली राजकीय चर्चा दुर्लक्षित करता येणार नाही. कारण राजकारणात कोणतीही हालचाल विनाकारण होत नसते. प्रत्येक भेट, प्रत्येक विधान आणि प्रत्येक प्रतीकात्मक कृतीचा दूरगामी संदेश असतो. त्यामुळे कोल्हापुरातील या घटनेकडे केवळ धार्मिक कार्यक्रम म्हणून पाहणे पुरेसे ठरणार नाही.

आगामी काळात देशाच्या राजकारणात नवे चेहरे, नवी समीकरणे आणि नव्या महत्त्वाकांक्षा समोर येणार आहेत. त्याची चाहूल आजच्या अशा घटनांमधून लागत आहे. २०२९ अजून दूर असले तरी त्याची तयारी मात्र अनेकांनी आतापासूनच सुरू केल्याचे चित्र स्पष्टपणे दिसू लागले आहे. राजकारणाच्या पटावरील ही मोहरे पुढील काही वर्षांत कोणते नवे चित्र उभे करतात, याकडे देशाचे लक्ष लागून राहणार आहे.